Sermaye, para ve kredi üzerine işlem yapan kuruluştur. Bankalar faizle mevduat toplayarak, bu fonları, kredi talebinde olanlara, belirli bir karla aktarırlar.
Bu asli fonksiyonunun yansıra, para ve para ile temsil edilen kıymetlerin alım satımına aracılık etmek, ıskonto, avans, senet tahsili, ticari hesaplaşma, muhafaza, teminat ve kefalet mektubu vermek şeklinde sıralanabilen işlemler de bankacılık faaliyetleri arasında sayılabilir. Hatta kâğıt para ihracı görevi de bankalarca üstlenilmiştir.
Bankalar yaptıkları işlemlere göre, emisyon bankaları (Merkez Bankası), ticaret bankaları, sanayi bankaları, emlak (ipotek) bankaları, ziraat bankaları, halk bankaları olmak üzere çeşitleri kategorilere ayrılabilirler. Diğer taraftan sermayesine sahip olan sektör yönünden, devlet bankaları ve özel bankalar olarak iki bölümde ele alınabilir.
Bankacılığın 3000 yılı aşkın bir maziye sahip olduğu (Sümerler devri) belirtilmektedir. Banka teriminin menşei (aslı) İtalyanca masa anlamına gelen banco kelimesidir. Sokak başlarındaki masalarda, banker adı verilen kişiler tarafından madeni paraların ayar ölçümü, değişimi, bozulması ve muhafazası işlemleri, sonraları organize hale gelerek bugünkü bankacılık sektörünü ortaya çıkarmıştır. Türkiye’de 1850’den önce Galata Bankerlerine inhisar eden bankacılık faaliyeti, organize olarak ilk defa 1856’da Bank Osmani-şahane (Banque Ottomone)nin kurulması ile başlamıştır. Bunu 1863 yılında Midhat Paşanın kurduğu memleket sandıklarının, 1888’de Ziraat Bankası haline getirilmesi takip etmiştir. cumhuriyet sonrasında milli bankacılık hareketi başlamıştır. Günümüzde Türkiye’de çok sayıda milli, mahalli bankalarla birlikte yabancı bankaların şubeleri de faaliyet göstermektedir. İslam Bankacılığı:
Faizsiz çalışan İslam Bankacılığının başlıca çalışma metodları şunlardır:
Mudarebe: Esas olarak bir tarafın emek bilgi ve tecrübe, diğer tarafın ise sadece sermaye koyarak yürüttükleri bir faaliyet türüdür. Emek, bilgi ve tecrübesini koyan aynı zamanda faaliyetin yönetimini de üstlenmektedir. Bu yöneticiye mudarib denilmektedir. Faaliyete yalnız sermayesiyle katılan kişi veya kuruma da Rab-ül-mal denir. Rab-ül-mal yalnız faaliyeti denetleme yetkisine sahiptir.
Mudarebe daha açık bir ifadeyle, bir tarafta sermaye sahibi kişi veya kişilerle diğer yanda bu sermayeyi emeği, bilgi ve tecrübesiyle değerlendirecek olan kişi arasında karın paylaşılması esasına göre yapılan bir anlaşma, kurulan bir ortaklıktır. Bu ortaklıkta emeğini koyan, sermayeyi yöneten, ne anaparayı geri ödemeyi ne de belirli bir kar payı sağlamayı taahhüt etmektedir.
